The Afrikaans of the Cape Muslims – Review

11 January 2012, 5:22 am

Achmat Davids, The Afrikaans of the Cape Muslims (From 1815 to 1915), eds. Hein Willemse and Suleman E. Dangor, Protea Book House, 2011, ISBN 978-1-86919-236-5

Since the 1950s, linguists working on the history of Afrikaans have known that the earliest written and printed Afrikaans documents – a language recognisably distinct from Dutch – were written in “Arabic-Afrikaans” in the 1800s. That is, Arabic script was used to “spell out” and produce the sounds of the language that was then developing in the colony known as the Cape. The most well-known of these is Bayān al-Dīn (loosely, “Exposition of the Faith”) by the Kurdish scholar, Abubakr Effendi, who apparently came to SA, via complicated Ottoman allegiances to the British Empire, to teach Islam to the Muslims at the Cape. While Bayān al-Dīn was completed in 1869 and published in then Constantinople in 1877, Effendi makes reference to an earlier work of the same kind. For a foreigner to move here and learn how to write in this form must mean that there was an already established tradition of such writing, as Achmat Davids indeed claims.

Read the rest of this entry »


Review: Die Beginsel van Stof, Breytenbach

10 March 2011, 9:24 am

Breyten Breytenbach, Die Beginsel van Stof, Human & Rousseau, 2011

(originally published in Die Burger, 4 March 2011, translated by Willem de Vries. Afrikaans version online at Boekeblok.)

I was 14 in 1980 when my Afrikaans teacher lent me two banned books wrapped in brown paper: Brink’s Kennis van die Aand and Breytenbach’s Om te Vlieg. We were out on national school boycotts, becoming politicised and teachers who cared did what they could.

Of course the explicit sex in Brink was any teenage boy’s fantasy, and the book’s politics also took away the breath. But the Breytenbach book is the one that stayed with me, just as any fantastical dream stays with one. After the giggling at swear words, what remained of that book still remains: the complete otherness of the book. Om te Vlieg showed what was possible in a book, and what was possible in that book, what Breytenbach did in that book, has remained a hallmark of especially his Afrikaans work, specifically his poetry.

Read the rest of this entry »


Koninkryk van reën

9 August 2009, 12:18 pm

I’m preparing some folders for Dropbox and came across this 1st draft Afrikaans translation of ‘Kingdom of Rain’ from This Carting Life (Kwela/Snailpress, 2005; English version here). I can’t remember translating it; perhaps someone else translated it? (Please drop me a note.)

Koninkryk van reën

from these I am growing no nearer
to what secret eluded the children

– Derek Walcott, ‘Sainte Lucie’

Iewers in ‘n donker dekade
staan my pa sonder werk,
en onbekend aan my broer en ek,
beneweld in ‘n Boland winter en ‘n skool vakansie.
Soos die kwik daal, maak hy, my pa
‘n fles koffie, koop pastei en ons tjoef
Du Toit’s Kloof pas op in sy ou ‘57 Ford’
en daar wil hy die berge – onder koue wolk,
bruin en blou rotswande nat in die reën –
hy wil dit alles oop, om sy kinders binne te laat
al maak hy verskoning – my streng en grimmige
vreeswekkende pa – al vra hy verskoning vir sy bestaan
sy houplek op die daad verklaar
aan die boswagter of opsigter in staatsgewaad,
altyd net daar om die volgende draai
of aan slaap in ‘n jeep by ‘n aftrek-plek:
‘Nee meneer, ons ry maar net. Ja meneer, dis my kar.’

By die hoogste punt van die pas
stop ons om te eet, en hy, my pa,
my streng en grimmige, vreeswekkende pa,
my pa vir wie ek lief is en sy donker vel,
hy dryf hierdie heelal oop wat hy vreemd genoeg
ons eie maak, wat nie meer myne is nie:
‘n slim ou grys bobbejaan, weggesteek
teen sout-en-peper klip, wat ons dophou;
‘n onuitstaanbare edel roofvoël
selde te sien, en wat nou nes toe vlieg soos die weer draai.

En daar, dink ek, daar is ons nader
aan my pa se God, die wind huilend
en wolke wat oor ons druis, en ons
verruk en klein in die groot kar wat in die wind rond wieg.

Stilte. ‘n Skielike stil punt
as die heelal huiwer, asem skep
en genade binnehaal. En dan
die sneeu wat soos donsveer val
as die wêreld ons
ons vlugtige, blink koninkryk gee,
onkenbaar deur die boswagter. En vir minute
staan daar ‘n kar met drie stom insittendes
staan ons daar op ‘n bergspits, buite
die vinnige verduistering van ons grootword;
te kortstondig om die duister jare te verlig
toe ek sou leer:

hoe die skerp, skoon boerplek van krap en forel
waar ons in die somer swem
nou, in winter, ‘n donker, bruin rotsgedruis;
hoe berg en denneboom en fynbos
of die muis-gedrewe valke van my veld;
die laaste, mosterd-droeë duiwelsnuif
wat my pa deur die lug gooi
om soos ‘n rook-bom teen die grond te plof;
en een keer, ook êrens een somer,
‘n praterige piet-my-vrou;
of die mirakele rondomtalie van waterhondjies
oor ‘n tee-kleurige water-poel
wiegend tussen bruin klip en varing-groen varings;
my eerste en enigste uil,
groot en geheimsinnig
diep binne ‘n dennebos,
groot uil onkenbaar aan ons
totdat jy wegvlieg, ontroer deur ons stemme;
hoe ek ook ontroer sou word, en sou leer
dat hierdie boom en hierdie voël, hierdie wêreld
die aarde en hierdie kind se tuiste
alreeds buite sy besitting val.

En hoe, êrens noord deur die droeë
Boesmanland met sy swart klippe,
oor ‘n bult in die pad, die skielike groen
soos die vreemde en bekende sisklanke
in Keimoes en Kakamas.
En die keelklank was die gorrelende water
oor rotse by Augrabies.
Die Garieb oor rotse by Augrabies,
by Augrabies waar die hek toeslaan
en die hekwag styf-lip soos ‘n sinode:
‘Die nie-blanke kant is vol’
terwyl hy ‘n kar vol
bruingebrande wit jeug deurwink
wat na ons lag, na my pa, my vader
my stille pa wat êrens ver-langs verstaar
en die kind wat hierdie heim-sweer ver verby metafoor aanleer.
En hoe, soos ‘n bobbejaan, die reg en staat
sy fok-jou-stert aan ons sou wys
en weg drentel.


Die Hol Manne

1 March 2008, 11:57 am

Here’s an Afrikaans translation of T.S. Eliot’s “The Hollow Men” that I did nearly 20 years ago:

Die Hol Manne

I

Ons is die hol manne
Ons is die gestopte manne
Leunend teen mekaar
Kopstuk met strooi gevul. Helaas!
Ons droë stemme, wanneer
Ons tesame fluister
Is stil en sinloos
Soos wind in droë gras
Of rot-pote oor gebreekte glas
In ons droë kelder.

Read the rest of this entry »


Moedertang

3 July 2006, 5:36 pm

SOME AUTOBIOGRAPHICAL reflection on the interplay and tensions between Afrikaans and English, published at LitNet.


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 85 other followers

%d bloggers like this: